༢༠༢༦ ལོའི་ཟླ་༩ ཚེས་༡༧ ཉིན། ༡༠༨ཞི་བདེ་ལྟེ་གནས། ཀྱི་གསར་འཛུགས་པ་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་པུ་ནེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཌོག་ཊར་ཝི་ཤྭ་ནཱཐ་ཀ་རཱཌ་MIT འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(MIT-WPU) དུ་“རྒྱ་གར་དང་། བོད། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ། ཐབས་ཇུས་ཀྱི་གདམ་ག་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན།” ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཆེད་དོན་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད།
མཛད་སྒོ་དེ་MIT འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་གཞུང་སྐྱོང་སློབ་གླིང་དང་། རིག་གཞུང་སྣ་མང་སློབ་གླིང་། ཁྲིམས་རིག་སློབ་གླིང་བཅས་ཀྱིས་༡༠༨ཞི་བདེ་ལྟེ་གནས། དང་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་དབུ་འཛིན་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་རིགས་བདག་གཞོན་པ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་(ཌོག་ཊར་) ར་ཝི་རཱ་ཇ་ ཨེན་ སི་ཐ་རཱམ་མཆོག་དང་། དགེ་རྒན་རྒན་གྲས་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་དབུ་འཛིན་རྣམ་པ་ཕེབས་ཡོད། མཛད་སྒོར་སློབ་མ་དང་དགེ་རྒན་བསྡོམས་པས་མི་གྲངས་༢༠༠ ཙམ་ཞུགས་ཏེ། ས་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད། འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ། ཤེས་ཡོན། ཤེས་རིག་གི་རིན་ཐང་བཅས་ཀྱི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོད།
གསུང་བཤད་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་སུ་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་“མཛུབ་མོ་ལྔའི་ཐབས་ཇུས་”ཞེས་ཁོང་གིས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བའི་ཐབས་ཇུས་དེ་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྟེ། དེས་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་ལ་ཐེབས་སྲིད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་གསུངས། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་བར་བྱུང་བའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། པེ་ཅིང་གིས་“ལྷོ་བོད་”ཅེས་འབོད་པའི་ཨ་རུ་ན་ཅལ་པྲ་དེ་ཤི་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་ད་དུང་བདག་དབང་ཡོད་པའི་འདོད་ཚུལ་འཛིན་བཞིན་པ་དང་། གནད་དོན་དེ་ནི་ས་མཚམས་རྩོད་གཞི་ཆེན་པོའི་ལྟེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གནས་བཞིན་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
ཁོང་གིས་ཉེ་ཆར་བྷི་རིཀས་(BRICS) རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཚོགས་ཤིག་གི་རྗེས་སུ། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གིས་སོ་སོར་གསལ་བསྒྲགས་བཏོན་པའི་ནང་། རྒྱ་གར་གྱིས་ས་མཚམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་གལ་གནད་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རུ་ན་ཅལ་པྲ་དེ་ཤིའི་ཐད་རང་གི་ལངས་ཕྱོགས་མུ་མཐུད་བཟུང་ཡོད་པ་གསུངས།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་ལ་གོ་རྟོགས་བྱེད་པར་བོད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་གལ་གནད་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས་པ་ནན་བཤད་གནང་། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ས་མཚམས་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། ཁོང་གིས་པུ་ནེའི་སློབ་མ་ཚོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་མཚམས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་སྟེ། ས་ཁུལ་དེར་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནན་བཤད་གནང་།
འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་འགན་ནུས།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་གྲོང་གསེབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ནས་ཧར་ཝར་ཌི་ཁྲིམས་རིག་སློབ་གྲྭར་སློབ་གཉེར་གནང་བའི་བར་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མཉམ་སྤྱོད་གནང་བ་དང་། ལྡི་ལི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ་སློབ་མའི་ལས་འགུལ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་ཁག་ཀྱང་གསུངས། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལམ་བུ་དེས་ཤེས་ཡོན་དང་། བཟོད་བསྲན་དང་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་པ་བཅས་ཀྱི་གལ་གནད་མཚོན་ཡོད་པ་གསུངས།
ཁོང་གིས་སློབ་མ་ཚོར་“འགྱུར་བ་བཟོ་མཁན་”ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་སྟེ། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་མི་སྒེར་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་ལས་བརྒལ་ཏེ། རྒྱུ་དོན་ཞིག་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག ཡང་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལྟ་བུའི་དམིགས་ཡུལ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ནན་བཤད་གནང་། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་Generation Z ཞེས་པའི་དེང་རབས་གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་ཀྱི་བཟང་ངན་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་། ལས་འགུལ་དེ་ཡུན་རིང་གནས་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འགྱུར་བར་སྒྱུར་རྒྱུའི་གལ་གནད་སྐོར་གསུངས།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་“འཁོན་ལན་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་སྙིང་སྟོབས་”དང་“སྙིང་རྗེ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་སྙིང་སྟོབས་”གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བཤད་གནང་། ཁོང་གིས་ཁོང་ཁྲོ་ཡིས་དུས་ཐུང་རིང་སྐུལ་ཤུགས་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་ནི་ཡུན་རིང་གི་འབད་བརྩོན་ལ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
ཁོང་གིས་རང་ཉིད་མ་ཤི་གོང་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་འཆང་མཁན་ལས་འགུལ་པ་ཞིག་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་དཔེར་བཀོད་དེ། རྒྱུ་དོན་ཞིག་ལ་བློས་གཏོང་དང་འགན་འཁུར་བྱེད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་དུས་ཚོད་ཁོ་ནར་བརྟེན་མི་རུང་བ་ནན་བཤད་གནང་། ཁོང་གིས་སློབ་མ་ཚོར་“སྤྲོ་སེམས་ལྡན་པའི་འཐབ་མོ་པ་”ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་སྟེ། རང་གི་རྩ་དོན་ལ་བློ་དཀར་བརྟན་པོ་བཟུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག སྙིང་རྗེ་དང་། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ནུས་པ། ནང་སེམས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་བཅས་མུ་མཐུད་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་གསུངས།
རྒྱ་ནག་གི་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཐབས་ཇུས་གདམ་ག
རྒྱ་ནག་གི་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཐབས་ཇུས་གདམ་གདེ་རྗེས་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་སློབ་མ་ཚོའི་བར་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་དྲི་ལན་དང་བགྲོ་གླེང་གནང་། གསུང་བཤད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོའི་ཐོག་གསུངས་སྐབས། ཁོང་གིས་དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་གནས་བབ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླར་གནས་པའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཡོད་པ་གསུངས། གཅིག་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དང་ཚན་རྩལ་གྱི་ཡར་ཐོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། ༢༠༤༩ ལོར་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་ཨང་དང་པོར་འགྱུར་འདོད་ཡོད་པའི་འདུན་པ་དེ་ཡིན་པ་གསུངས།
ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔེ་བསྡུར་གནང་སྟེ། ཨ་རིས་ཁེ་ན་ཌ་དང་མེག་སི་ཀོ་ལྟ་བུའི་འགྲན་ཟླར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་འཛམ་གླིང་གི་དབང་ཤུགས་ཨང་དང་པོར་འགྱུར་བའི་འགྲན་རྩོད་ནས་ཅུང་རིང་དུ་བཞག་སྟེ། རང་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་ཨང་དང་པོའི་གནས་བབ་བརྟན་པོར་བཟོས་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། དེ་དང་འདྲ་བར་རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་པའི་ནང་། རྒྱ་གར་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་རྒྱུའང་ཚུད་ཡོད་སྲིད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཚོགས་(UNSC) ནང་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་མིའི་གནས་བབ་ཐོབ་འདོད་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡང་གསུངས། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་རེ་འདུན་དེར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། དགག་དབང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལམ་ལུགས་ནང་རང་དང་གནས་བབ་མཉམ་པར་སླེབས་རྒྱུ་མི་འདོད་པས། རྒྱ་གར་གྱི་རེ་འདུན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་བརྒྱུད་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱ་ཐབས་སྤྱོད་ཐབས་བྱས་པའི་སྐོར་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གིས་དེ་འདྲའི་ལས་འགུལ་འགའ་ཤས་ལ་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། ལངས་ཕྱོགས་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་བར་གྱི་ཐབས་ཇུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མཚོན་པ་དང་། རྒྱ་གར་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་རྒྱ་ནག་གིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད་པའང་མཚོན་ཡོད།
གཞན་ཡང་། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་རིང་བཙས་གྲངས་ཉུང་དུ་སོང་བའི་སྐོར་གསུངས། ཁོང་གིས་སྔོན་དཔག་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། ༢༠༧༠ ཡང་ན་༢༡༠༠ ལོའི་བར་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་༡༤ ཙམ་ནས་དུང་ཕྱུར་༧ ཙམ་བར་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་གསུངས། ཁོང་གིས་མི་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་གསུངས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་དེས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་སྲིད་པ་དང་། གལ་ཏེ་མ་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཁུལ་ཁྲོམ་ར་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བལྟས་ན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཐད་ཀར་མ་འཇོག་ཀྱང་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་མ་རྩ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འཁྱེར་བར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐོར་ཡང་གསུངས། སྙན་ཐོ་ཁག་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་རེས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དངུལ་སྒོར་བརྒྱུད་སྐུར་བྱེད་པར་ཨ་སྒོར་༥༠,༠༠༠ གི་ཚད་བཀག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་བསྡུར་ན་རྒྱ་གར་ནང་མི་རེས་ལོ་རེར་ཨ་སྒོར་༢༥༠,༠༠༠ བར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བརྒྱུད་སྐུར་བྱེད་ཆོག་པའི་ཚད་བཀག་ཡོད་པ་གསུངས།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་སྐོར་གསུངས་ཏེ། མི་གྲངས་ས་ཡ་༦༠༠ ཙམ་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་བབ་ལས་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་མི་ས་ཡ་༦༠༠ གཞན་ཞིག་ད་དུང་ཟླ་རེར་ཨ་སྒོར་༡༠༠ ལས་ཉུང་བའི་ཡོང་འབབ་ཐོག་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བཞིན་ཡོད་པ་གསུངས། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་བུ་ལོན་དང་རྒྱལ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་སྤྱིའི་རིན་ཐང་(GDP) གི་བསྡུར་ཚད་བརྒྱ་ཆ་༩༧ ཙམ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་གཉེར་ཁེ་ལས་ཁག་གི་བུ་ལོན་བརྒྱ་ཆ་༣༠༠ ཙམ་ཡིན་པའང་གསུངས།
རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་ལས་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་གསུངས་སྐབས། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཕྱིར་ཚོང་ལ་ཇེ་ཆེར་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གློག་འཁོར་(EVs) ལྟ་བུའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། ཁོང་གིས་ན་ནིང་རྒྱ་ནག་གིས་གློག་འཁོར་ས་ཡ་༡༢ ཙམ་ཕྱིར་ཚོང་བྱས་པ་དང་། ད་ལྟ་གློག་འཁོར་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ནུས་པ་འཁོར་ལོ་ས་ཡ་༥༠ ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ཐོན་སྐྱེད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་དང་ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་ཚད་ཡོད་པའི་སྐོར་སེམས་འཚབ་བྱུང་ཡོད་པ་གསུངས།
དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་༨༣ གྱིས་རྒྱ་ནག་ནས་རིན་གོང་དམའ་བའི་ལྕགས་རིགས་ནང་འདྲེན་བྱེད་པར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཆེད་བྱ་ཐབས་སམ་གྲོས་ཆོད་ཁག་བཟོས་ཡོད་པ་གསུངས། དེས་རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སེམས་འཚབ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་མཚོན་ཡོད་པ་གསུངས།
དེ་རྗེས་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་འབྲེལ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དངུལ་འབོར་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་༡,༥༠༠ ཙམ་ཡིན་པ་གསུངས། ཁོང་གིས་དྲངས་པའི་གྲངས་ཐོ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་༣༠༠ ཙམ་གྱི་ཚོང་ཟོག་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་༡,༢༠༠ ཙམ་གྱི་ཚོང་ཟོག་ནང་འདྲེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསུངས།
ཁོང་གིས་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནས་སྟངས་ཆེན་པོ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ནག་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་མཚོན་པ་དང་། དེས་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཁུལ་བཟོ་ལས་ལ་གནོན་ཤུགས་བཟོས་ཏེ། ས་གནས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་འགའ་ཤས་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག རང་གི་ནང་ཁུལ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས་པ་ནན་བཤད་གནང་།
བོད་དང་། ཆུའི་བདེ་འཇགས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁ།
བོད་དང་། ཆུའི་བདེ་འཇགས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁ།བགྲོ་གླེང་གི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཐོག་གཙོ་བོ་དམིགས་ཡོད། ཉེ་ཆར་བལ་ཡུལ་ནང་བྱུང་བའི་ཆུ་ལོག་ལྟ་བུའི་གནོད་འཚེ་སྔོན་འགོག་དང་གདོང་ལེན་ཆེད་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མཉམ་ལས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་དྲི་བ་ཞིག་ལ་ལན་འདེབས་གནང་སྐབས། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་བོད་ནི་“ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་”ཡིན་པའི་གལ་གནད་གསལ་བཤད་གནང་།
ཁོང་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། བྷང་ལ་དེ་ཤི། འབྲུག རྒྱ་ནག ཨ་སི་ཡན་(ASEAN) རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བཅས་སུ་རྒྱུག་པའི་གཙང་པོ་ཆེན་པོ་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང་བོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་མཚེས་ས་ཁུལ་ཁག་དང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་དེ་དག་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ནན་བཤད་གནང་།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་༡༩༧༡ ལོའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆུ་མཉམ་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་མཐུན་གྲོས་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་མེད་པ་གསུངས། ཁོང་གི་གསུང་ལྟར་ན། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་མཐུན་གྲོས་དེའི་འོག་ཆུ་རྒྱུན་འོག་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་འབྲེལ་ཡོད་གྲངས་ཐོ་མཉམ་སྤྱོད་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་འཁྲི་མེད་པ་ཡིན།
ཁོང་གིས་ས་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་འཁྱགས་མཚོ་མང་པོས་བཟོ་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་གསལ་བཤད་གནང་སྟེ། བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་བར་འཁྱགས་མཚོ་༢,༠༠༠ ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་༢༠ ཙམ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་བར་འཁྱགས་མཚོ་༧,༩༠༠ ཙམ་ཡོད་པ་གསུངས། ཁོང་གིས་མཉམ་འབྲེལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། གྲངས་ཐོ་མཉམ་སྤྱོད། གནོད་འཚེ་སྔོན་འགོག་བཅས་ཀྱི་ཐོག་འོས་འཚམས་ཀྱི་མཉམ་ལས་མེད་ན། ཆུ་རྒྱུན་འོག་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་འཁྱགས་མཚོ་བརྡོལ་ནས་བྱུང་བའི་ཆུ་ལོག་(GLOFs) གི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཉེན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ནན་བཤད་གནང་།
མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གསུངས་སྐབས། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ཁོར་ཡུག་ཆེད་མཁས་པ་ཚོས་༢༠༣༠ ལོའི་བར་རི་ཁུལ་དུ་གངས་རི་དང་འཁྱགས་རོམ་ཞུ་བའི་ཚད་གཞི་གངས་འབབ་པའི་ཚད་ལས་མང་བར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་གསུངས། དེས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆུའི་བདེ་འཇགས་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་སྲིད་པ་གསུངས།
ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་ཆུ་མཛོད་འབྲིང་གྲས་༣༠༠ ཙམ་བརྒྱབ་ཡོད་པའང་གསུངས། བོད་མཐོ་སྒང་ནི་ས་ཡོམ་འབྱུང་ཉེན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་གིས་ཆུ་མཛོད་རྒྱ་ཆེན་པོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་ས་ཡོམ་གྱི་ཉེན་ཁའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བར་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་གསུངས། ཆུ་མཛོད་ཀྱིས་ས་ཡོམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེན་ཁ་བཟོ་བའམ་དེ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་སྲིད་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན་ཏེ། ཁོང་གི་ལྟ་ཚུལ་དེ་རྒྱུན་དུ་ཐེངས་མང་པོ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཡོད་པའང་གསུངས།
རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་ཡོན།
པདྨ་ཤྲཱི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསམ་གཏན་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ། ཞི་བདེ་ནི་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འཚོལ་བ་ལས་ནང་སེམས་སུ་ཞི་བདེ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ནན་བཤད་གནང་། ཁོང་གིས་MIT འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱིས་ཞི་བདེའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་བའི་འབད་བརྩོན་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཁག་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་ཤེས་ཡོན་ནང་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་སྒྲིལ་བྱེད་ཐུབ་པའི་དགོངས་ཚུལ་བཏོན།
མཛད་སྒོའི་མཇུག་ཏུ་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་དང་སློབ་མ་ཚོའི་བར་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་དང་། འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ། དཔལ་འབྱོར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་འབྲེལ། ཁོར་ཡུག་གི་བདེ་འཇགས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་མ་འོངས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་དྲི་ལན་དང་བགྲོ་གླེང་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་མཇུག་བསྡུས་ཡོད། གསུང་བཤད་དེས་སློབ་མ་ཚོར་དེང་སྐབས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་དོན་ཁག་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། ཁོར་ཡུག བདེ་འཇགས། ཤེས་རིག་གི་རིན་ཐང་བཅས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལྟ་ཕྱོགས་ནས་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།